Navoiyda 10-sinf o‘quvchisi talabalikni naqd qildi. U 11-sinfni o‘qimasa bo‘ladimi?

Navbahor tumanida maktabning 10-sinf o‘quvchisi 4 ta fandan milliy sertifikatni qo‘lga kiritib, davlat imtihonlaridan olish mumkin bo‘lgan 189 ballni to‘pladi. Bu orqali u muddatidan oldin talaba bo‘lgan. O‘quvchi endi maktabning 11-sinfini o‘qimasdan attestat olishi va o‘qishni oliygohda davom ettirishi mumkinmi?
Foto: Kun.uz
Navbahor tumanidagi 8-umumta’lim maktabining 10-sinf o‘quvchisi O‘ktamjon Samandarov bir necha fandan milliy sertifikatni qo‘lga kiritdi. Bu unga oliygohga kirish uchun maksimal ballni taqdim etadi. Bu haqda Kun.uz’ga Navoiy viloyati Maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi matbuot xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, O‘ktamjon Samandarov chet tili, tarix, o‘zbek tili va adabiyoti hamda matematika fanlaridan turli darajadagi milliy sertifikatlarga ega chiqqan. Bu orqali u 10-sinfdayoq talabalikni naqd qilgan.
O‘ktamjon Samandarov milliy sertifikatlarning barchasini joriy o‘quv yilida qo‘lga kiritgan. Uning tarix fanidan milliy sertifikati B+, tarix fanidan milliy sertifikati A hamda o‘zbek tili va adabiyoti fanidan milliy sertifikati B darajaga ega.
Boshqarma ma’lumotiga ko‘ra, viloyatda o‘nga yaqin maktab o‘quvchilari milliy sertifikatlar orqali 189 ball to‘plab, muddatidan oldin talaba bo‘lishni uddalashgan. Ular safida Navbahor tumanidagi 18-umumta’lim maktabining 11-sinf o‘quvchisi Asliddin Abdurashidov, Karmana tumanidagi 9-umumta’lim maktabining 11-sinf o‘quvchisi Javohir Nasriddinov, Navoiy shahridagi 8-umumta’lim maktabining 11-sinf o‘quvchisi E’zoza Erkinova hamda 12-umumta’lim maktabining 11-sinf o‘quvchisi Malika Norqulova bor.
O‘ktamjon Samandarov 11-sinfni o‘qimasa bo‘ladimi?
O‘ktamjon Samandarov hali 10-sinf o‘quvchisi, ammo u talabalikni naqd qildi. Sababi, u qo‘lga kiritgan milliy sertifikatlar 3 yillik muddatda amal qiladi. Ya’ni O‘ktamjon Samandarov 11-sinfni tugatgandan so‘ng ushbu milliy sertifikatlar orqali OTMga qabul qilinadi. Shunday ekan, u 1 yil vaqtini o‘tkazmasdan 10-sinfda attestat olishi va o‘qishni talaba sifatida oliygohda davom etirishi mumkinmi?
Dunyoning ko‘plab davlatlarida tezlashtirilgan ta’lim dasturlari mavjud. Bu orqali aqliy salohiyati va bilim darajasi yuqori bo‘lgan o‘quvchilar kichik yoshda ham talabaga aylanishi mumkin. Biroq O‘zbekistonda bu imkonsiz: belgilangan tartib bo‘yicha o‘quvchi maktabni to‘liq o‘qishi kerak.
“Ta’lim to‘g‘risida”gi qonunning 18-moddasiga asosan oilada ta’lim olgan va mustaqil ta’lim olgan shaxslarga davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi ta’lim to‘g‘risidagi hujjatni berish davlat ta’lim muassasalarining tasdiqlangan o‘quv dasturiga muvofiq eksternat tartibida amalga oshiriladi.
Qonunning 21-moddasiga ko‘ra esa eksternat tartibidagi ta’lim olish o‘quv dasturlarini mustaqil ravishda o‘zlashtirishni o‘z ichiga olib, uning yakunlari bo‘yicha ta’lim oluvchilardan davlat ta’lim muassasalarida yakuniy va davlat attestatsiyalaridan o‘tishni talab etadi.
Vazirlar Mahkamasining tegishli qarori bilan eksternat tartibida imtihonlar olish uchun arizalar qabul qilish bo‘yicha davlat xizmati ko‘rsatishning ma’muriy reglamenti tasdiqlangan. Unga ko‘ra, eksternat tartibidagi imtihonlar orqali umumiy o‘rta ta’lim hajmidagi o‘quv dasturlarini umumiy o‘rta ta’limning davlat ta’lim standarti doirasida mustaqil o‘zlashtirgan eksternlar yakuniy davlat attestatsiyasidan o‘tkaziladi.
Eksternat tartibida imtihonlarda quyidagi shaxslar qatnashishi mumkin:
- umumiy o‘rta ta’lim hajmidagi o‘quv dasturlarini umumiy o‘rta ta’limning davlat ta’lim standarti asosida 9-sinf doirasida mustaqil o‘zlashtirgan, tayanch o‘rta ta’lim olmagan, tegishli yilda 16 yoshga to‘ladigan va undan katta yoshdagi fuqarolar;
- umumiy o‘rta ta’lim hajmidagi o‘quv dasturlarini umumiy o‘rta ta’limning davlat ta’lim standarti asosida 11-sinf doirasida mustaqil o‘zlashtirgan, umumiy o‘rta ta’lim olmagan, tegishli yilda 18 yoshga to‘ladigan hamda undan katta yoshdagi fuqarolar.
Belgilangan tartib bo‘yicha u yoki bu shaklda muddatidan oldin maktabni tugatish imkonsiz. Demak, 10-sinfda talaba bo‘lgan O‘ktamjon Samandarov ham yana bir yil maktabda o‘qiydi.