Bali beshta yo‘nalishga ham yetgan abituriyent istaganini tanlay oladimi?
Abituriyent testdan keyingi tanlovda beshtagacha OTM va bakalavriat yo‘nalishini belgilashi mumkin. Biroq yakuniy mandat chiqqach, bali bir nechta yo‘nalishga yetgan taqdirda ham, ulardan istalgan birini qaytadan tanlash imkoniyati berilmaydi.
Abituriyent talabalikka faqat bitta yo‘nalishga tavsiya etiladi. Qaysi yo‘nalish ekani uning oldindan belgilagan tanlov ustuvorligi va yo‘nalishlar ketma-ketligi asosida aniqlanadi. Amaldagi nizomga ko‘ra, tanlov aynan abituriyent belgilagan ustuvorlik hamda bakalavriat yo‘nalishlari ketma-ketligi asosida amalga oshiriladi.
“Beshta yo‘nalishga ham kirdim” degani to‘g‘rimi?
To‘liq ma’noda yo‘q.
Masalan, abituriyentning bali o‘zi tanlagan beshta yo‘nalishning har biridagi davlat granti o‘tish balidan yuqori bo‘lishi mumkin. Biroq bu uning beshta yo‘nalishga bir vaqtning o‘zida qabul qilinganini anglatmaydi.
Tizim abituriyentni tanlov qoidalariga ko‘ra faqat bitta yo‘nalishga tavsiya etadi.
Abituriyent yo‘nalishlarni tanlash jarayonida beshtagacha OTM va ta’lim yo‘nalishini ko‘rsatishi hamda “Davlat granti” yoki “Ta’lim yo‘nalishi” ustuvorligidan birini belgilashi mumkin.
“Davlat granti” ustuvorligi tanlangan bo‘lsa
Abituriyent “Davlat granti” ustuvorligini belgilagan bo‘lsa, uning tanlagan yo‘nalishlari dastlab grant bo‘yicha ko‘rib chiqiladi.
Masalan, talabgor quyidagi beshta yo‘nalishni tanladi va uning bali beshalasining grantiga ham yetadi:
-
Iqtisodiyot;
-
Moliya;
-
Bank ishi;
-
Menejment;
-
Marketing.
Bunday holatda talabgor mandat chiqqandan keyin “Menga uchinchi yo‘nalish ko‘proq yoqdi, o‘shanga o‘taman”, deb qaytadan tanlov qila olmaydi.
Tizim oldindan belgilangan tanlov ketma-ketligi va ustuvorlik asosida uning yakuniy natijasini shakllantiradi. “Davlat granti” ustuvorligida tanlangan yo‘nalishlarning barchasi dastlab grant, undan keyin kontrakt bo‘yicha ko‘rib chiqiladi.
“Ta’lim yo‘nalishi” ustuvorligi tanlangan bo‘lsa
Bu holatda tizim avvalo birinchi tanlangan yo‘nalishni ko‘rib chiqadi:
-
avval grant;
-
keyin kontrakt.
Agar abituriyent birinchi yo‘nalishga tavsiya etilsa, undan keyingi tanlovlarga o‘tilmaydi.
Birinchi yo‘nalishga kira olmasa, ikkinchi yo‘nalish shu tartibda ko‘rib chiqiladi va jarayon keyingi tanlovlar bo‘yicha davom etadi. Bilim va malakalarni baholash agentligi ham “Ta’lim yo‘nalishi” ustuvorligida yo‘nalishlar grant va kontrakt asosida ketma-ket ko‘rib chiqilishini tushuntirgan.
Mandatdan keyin yo‘nalishni almashtirish mumkinmi?
Yo‘q. Yakuniy mandat chiqqach, “men ikkinchi yoki beshinchi tanlovimda o‘qimoqchiman” deb yo‘nalishni qaytadan tanlash imkoniyati berilmaydi.
Shu sababli abituriyent OTM va yo‘nalishlarni tanlash vaqtidayoq ularning ketma-ketligiga jiddiy e’tibor berishi kerak.
Tanlov muddati davomida yo‘nalishlar va ularning ketma-ketligini o‘zgartirish mumkin bo‘lgan bo‘lsa-da, yakuniy tanlov shakllantirilgach natija abituriyent ilgari belgilagan ustuvorlik va ketma-ketlik asosida aniqlanadi.
Xulosa: bali beshta yo‘nalishga ham yetgan abituriyent mandatdan keyin ulardan xohlagan birini tanlamaydi. Tizim uni oldindan belgilangan ustuvorlik va yo‘nalishlar ketma-ketligi asosida faqat bitta yo‘nalishga talabalikka tavsiya etadi.
